ارزهای دیجیتال در ایران تازه وارد هستند و دنیای آن‌ها برای کمتر کسی شناخته شده است و با کمبود تریدر حرفه ای مواجه هستیم، با این وجود به سبب جاذبه‌های زیاد کریپتوکارنسی، ظرف مدت کوتاهی مورد توجه بسیاری از افراد قرار گرفتند و خرید و فروش ارزهای دیجیتال رونق گرفته است.

عدم شناخت و آگاهی در هر بازاری می‌تواند با زیان‌های جبران ناپذیر و شکست همراه باشد. کوین نیک بر اساس مسئولیت‌های اجتماعی که بر عهده گرفته تلاش می‌کند، ضمن افزایش آگاهی در این خصوص به فعالان بازارکمک تصمیم بهتری بگیرند و با چشم باز عمل کنند.

در مطلب گذشته به دنیای تریدرهای ایرانی پرداختیم و در این مطلب با سه نفر از فعالان شناخته شده بازار یعنی محمدعلی خانی مدیر کانال مهندس خانی، حسین منتظر مدیر فروش هولدینگ نیک اندیشان و امید فدوی که در حوزه آموزش ارزهای دیجیتال فعالیت دارد، صحبت کرده‌ایم تا به مشخصات تریدرهای حرفه‌ای بازار که در دنیای ارزهای دیجیتال سود می‌کنند دست پیدا کنیم. در ادامه با مشروح این مصاحبه همراه کوین نیک باشید.

مهندس خانی: بزرگترین سم ترید طمع است به شخصه سه بار سرمایه ام را از دست داده ام

مشخصات تریدر حرفه ای

محمدعلی خانی هستم مدیر کانال تحلیل با مهندس خانی ، تحصیلات آکادمیکم در حوزه مهندسی و خارج از بحث تریدینگ هستش، بدلیل علاقه به بازارهای مالی، از ۳۲ سالگی، یعنی حدود ۴ سال قبل با بورس تهران وارد مقوله ترید شدم و ۲ ساله بصورت حرفه ای در حوزه تحلیل و ترید ارزهای دیجیتال فعالیت دارم. ترید را از طریق مطالعه مقالات و فیلمهای آموزشی متعدد و تست و اجرای آن‌ها در موقعیت های معاملاتی فرا گرفته و هر روز هم سعی در یادگیری بیشتر و بهتر دارم.

کوین نیک: به نظر شما ترید به چه معناست و تریدر حرفه‌ای چه کسی است؟

مهندس خانی: « ترید به معنای معامله گری است و به عنوان یک شغل مطرح هست. طبعا شرط اولیه یک شغل ایجاد درآمد دائمی هست که قاعدتا از طریق چند ساتوشی و چند معامله موفق بدست نمی‌آید. حتی چند معامله موفق هم برای موفقیت یک تریدر ملاک نیست، زیرا به راحتی با یک حرکت اشتباه، کل سود گذشته یکجا از بین می‌رود.»

«تریدر معامله گری است که باید خصوصیات زیر را درون خودش نهادینه کند تا بتواند در دراز مدت به سود پایدار برسد:

۱- نداشتن طمع (بزرگترین سم ترید)

۲- سرکوب کردن احساسات

۳- مدیریت سرمایه

۴- داشتن استراتژی و پایبندی به آن

۵- رعایت ریسک به ریوارد و حد ضرر

۶- کسب دائم اطلاعات و دانشهای مربوط به ترید»

کوین نیک: یک تریدر حرفه‌ای در چه زمینه‌ای دانش دارد؟

مهندس خانی: «به نظرم برای روشن تر شدن موضوع بهتر است اینطور پاسخ شما را بدهم بدون داشتن مشخصات زیر وارد دنیای ارزهای دیجیتال نشوید

۱- آشنایی با تحلیل فاندامنتال یا بنیادی

۲- آشنایی قوی با تحلیل تکنیکال و تجربه کافی در این زمینه و شناخت ابزارهای آن

۳- آشنایی با انواع روش‌های معاملاتی

۴- آشنایی با روانشناسی و احساسات بازار»

اما کسب دانش در هر کدام از این موارد تنها ۱۰ درصد کار هست و ۹۰ درصد باقی آن، تجربه در اجرای آن‌ها است.»

شاید با یک مثال بهتر بتوان این مورد را درک کرد، مقایسه رانندگی شخصی که ۲۰ ساله رانندگی می‌کند اما گواهینامه نداره، با شخصی که گواهینامه گرفته و تازه داره رانندگی می‌کند.

فقط با گذاشتن وقت و کسب تجربه در دراز مدت می‌شود عملکرد یک تریدر را سنجید، شخصا مواردی مشاهده کردم‌ که تریدر طی دو ماه ۳۰۰ درصد سود کرد و در ماه سوم به ۹۰ درصد ضرر ختم شد.یک تریدر حتما باید در موارد ذکر شده به تجربه کافی برسد.»

این مطلب راهم مطالعه کنید: آموزش تحلیل تکنیکال ۳ / سطح حمایت و مقاومت به چه معناست و چطور تعیین می‌شود؟ 

کوین نیک : رابطه اخلاق و موفقیت یک فعال بازار ارز دیجیتال چیست؟

مهندس خانی: «بخش بزرگی از عملکرد یک تریدر به خصوصیات اخلاقی بر می گردد. یک تریدر حتما باید روی طمع و احساساتش کنترل بسیار قوی داشته باشد.

فکرهای مسمومی که طمع ایجاد می‌کند:

*از این بالاترم میره، حیفه اینجا خارج بشم.(ریزش می‌کنه و در حالی که تو سود بوده، با ضرر خارج‌می‌شود)

*دیگه میخواد مسیرشو تغییر بده، بزار سرمایه بیشتری وارد پوزیشن کنم.(بالعکس حرکت می‌کند و ضرر سنگین‌تر می‌شود)

*اگر پول قرض کنم، با یک معامله، قرضمو پس می‌دهم، کلی هم پول در می‌آورم.(طبق پیش بینی حرکت نمی‌کنه و چند ماه به امید برگشت مارکت صبر می‌کنه و در آخر با ضرر بیرون می‌آید.)

*خونه رو می‌فروشم، میزنم تو ترید، یک‌ماه دیگه دوبلشو می‌خرم. (با پول فروش خونه حالا ماشین‌ هم‌ نمیتونه بخره)

به عنوان شخصی که در این‌زمینه کامیونیتی دارم، بارها شاهد دریافت پیام از افرادی بودم که با این ذهنیت وارد معاملات شده بودند و طلاق، خودکشی، زندان گوشه ای از عواقب تفکراتیست که طمع در ذهن تریدر ایجاد می‌کند.»

«تفکراتی که احساسات در ذهن تریدر ایجاد می‌کند:

* یوقت جا نمونم از این حرکت

* باید ضرر پوزیشن قبلیو تو این‌ پوزیشن جبران کنم

* وای چرا برعکس داره حرکت‌ می‌کنه باید خارج شم

برای کنترل این موارد، آرامش بعنوان یک پیشنیاز مطرح هستش و بدلیل استرس بسیار زیاد این کار، مدیتیشن می‌تواند کمک‌ شایانی به کنترل احساسات و کسب آرامش‌بکند.

یک تریدر باید باور داشته باشد که فرصت، بی نهایت در بازار وجود دارد و هیچ وقت بخاطر ترس از دست رفتن یک فرصت، ریسک‌ نکند.»

کوین نیک: کدام دوره‌های آموزشی حوزه تحلیل ارزهای دیجیتال مناسب هستند؟

«دوره‌های آموزشی زیادی در رابطه با ترید و تحلیل تکنیکال برگزار می‌شود که بعنوان اولین قدم برای ورود به مارکت می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.

از آنجایی که در رابطه با تحلیل تکنیکال ابزارها و روش‌های بسیار زیادی وجود دارد، امکان یادگیری تمام آن‌ها شاید وجود نداشته باشد، لذا یک تریدر باید به دنبال ابزارهایی بگردد که با ذهنیت و رفتار معاملاتی خودش همگن باشند. ضمن اینکه نتیجه گیری یک تریدر از یک روش معاملاتی و یک ابزار به هیچ وجه نافی باقی ابزارها و روش‌ها نیست.

بطور مثال همواره در گروه های تحلیلی، بین الیوت کاران و مابقی تحلیلگران بحث صورت میگیره، درحالی که هر کدام از معامله گران از روش خود دارند معاملات سود ده انجام می‌دهند.»

«یک تریدر باید برای هر شرایطی آماده باشد. تحلیل، یک احتماله و فاقد قطعیت هست، پس حتما در هنگام وارد شدن به یک پوزیشن معاملاتی ، باید برای اشتباه بودن تحلیل آمادگی داشت.

حد ضرر، پله زدن و میانگین کم کردن، از جمله مواردی هستند که برای این مواقع ایجاد شده اند.

 ضمن اینکه گاها بازار دچار حرکات هیجانی می‌شود که تحلیل را مشکل می‌کند، بهترین کار برای یک تریدر در این مواقع صبر، برای تثبیت بازار هست».

«به شخصه در اوایل فعالیت، سه بار کل سرمایه ای که وارد ترید کرده بودم را از دست دادم، اما هر بار درس جدیدی گرفتم و هنوز هم از هر معامله سعی می‌کنم درسی جدید بگیرم. روزانه بیش از ۱۰ ساعت به نمودارها نگاه می‌کنم تا بتوانم رفتار و احساسات بازار را درک کنم و یک موقعیت مناسب برای ورود به معامله پیدا کنم.»

حسین منتظر:  تریدر حرفه‌ای صبور و دنبال یادگیری است

ویژگی های تریدر حرفه ای

«حسین منتظر هستم ،مدیر فروش مجموعه ی کوین نیک،بیش از ۴ سال است که با بازار ارزهای دیجیتال آشنا هستم ، تحلیلگر بازار نیستم که بتوانم دیگران رو راهنمایی کنم ولی تحلیل‌هایی که عمدتا شخصا انجام می‌دم و بر اساس دانش و مدیریت سرمایه خودم پیش می‌برم تا بحال مثبت و موفق بوده و در مجموع از شرایط بازار راضی هستم.»

کوین نیک: شما به چه کسی تریدر حرفه ای می‌گویید؟

منتظر:«به نظر من تریدر کسی است که دانش فنی تحلیل بر روی نمودارها رو داشته باشه و بر اساس تجربه ی حضورش در مارکت مورد نظرش ترید کند ، به نظر من میزان حجم معاملات و تعدادش مهم نیست مهم اینه که یه تریدر چقدر وقت برای یادگیری و چقدر وقت و هزینه برای کسب تجربه و حضور در مارکت بذاره.»

« یک تریدر حرفه ای باید علاوه بر رصد نمودارها و دانش فنی جهت تحلیل نمودارها بر اساس تکنیکال ، باید از اخبار و وقایع مارکت مورد نظر که تحلیل های فاندامنتال رو میسازن مطلع باشه و با روند بازار پیش بره»

کوین نیک: تریدر حرفه‌ای چه مشخصات اخلاقی باید داشته باشد؟

منتظر:« یک تریدر باید از لحاظ شخصیتی صبور، دنبال یادگیری و خلاقیت باشد، احساسی تصمیم نگیرد و بتواند از شکست هاش تجربه کسب کند.»

« برای یادگیری اصول ترید باید ابتدا بازار رو بشناسید و از دانش فنی و تجربه ی اساتید معتبر در بازار استفاده کنید ، تمرین کنید و از یادگیری خسته نشید.»

کوین نیک: وقتی بازار طبق میل ما پیش نمی‌رود چه باید کرد؟

منتظر:«در برخی مواقع ممکن است بازار طبق پیش بینی های شما حرکت نکند. در این صورت قرار نیست زود از کوره در بروید پس در این شرایط صبوری و یادگیری بیشتر میتونه کمک کنه . من خودم تجربه داشتم و در مواردی که ضرر کردم حس انتقام جوییم از بازار باعث شده بیشتر ضرر کنم. ترید انقام جویانه به ندرت پایان خوشی دارد ، در ترید انتقام جویانه آدم سعی می کند تا دوباره در بازاری که یک بار شکست خورده و پول خود را از دست داده دوباره پول خود را بازگرداند که عمدتا موجب شکست دوباره می‌شود.»

امید فدوی: گاهی اوقات لازم است به جای تردید کردن بر روی سرمایه گذاری تمرکز کنیم

جایگاه تریدر حرفه ای

من امید فدوی هستم. از سال  ۹۲ در فضای آنلاین و کسب و کار ایران حضور پیدا کردم و در این مدت موفقیت ها و شکست های زیادی داشتم و در سال ۹۶ با حوزه ارزهای دیجیتال و بیت کوین آشنا شدم و در سال ۹۷ وارد عرصه آموزش شدم تا تجربیات خودم را به هموطنان عزیز کشور منتقل کنم و در آذر ماه ۹۷ هم فعالیت «وب سایت گروه آموزشی امید فدوی» را شروع کردم. در مدت یک سال گذشته بیشتر از ۲۰ دوره کلاس حضوری ارز دیجیتال را با همکاری دو آموزشگاه برای بیش از ۶۰۰ نفر افتخار داشتم که برگزار کنم و هم اکنون با پلتفرم های بزرگ آموزشی کشور همچون فرانش ، دانشجویار ، داناپ ، ایران آکادمی ، تاپ لرن و … هم همکاری دارم.

کوین نیک: یک تریدر حرفه‌ای در چه زمینه هایی باید دانش داشته باشد و تسلط در چه اموری برای او واجب است؟

فدوی: «در درجه اول تریدر حرفه ای در بازاری پرریسک مثل ارز دیجیتال باید با تحلیل های تکنیکال و فاندامنتال آشنایی کامل داشته باشد. تحلیل تکنیکال درصد کمتری در این حوزه تاثیر گذار هست و بیشتر به بررسی نمودارهای قیمت در گذشته و به دست آوردن یک سری الگوها اشاره دارد. میزان تاثیر تحلیل تکنیکال در بازار ارز دیجیتال حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد است و بیشتر بر روی ارزهای دارای مارکت بالا تاثیرگذار است و اینکه تحلیل ها بیشتر در کوتاه مدت تاثیرگذار هستند.»

«تحلیل فاندامنتال بیشتر بر روی اخبار و مسائل پیرامون هر کدام از ارزهای دیجیتال اشاره دارد و میزان تاثیر آن در بازار ارز های دیجیتال حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد است و یک عامل فاندامنتال هست که تغییری اساسی در قیمت یک ارز دیجیتال ایجاد می‌کند و حتی می‌تواند یک تحلیل تکنیکال را باطل کند. تحلیل فاندامنتال در بلند مدت تاثیر بیشتری بر روی ارزهای دیجیتال دارد.»

«در درجه بعدی یک تریدر حرفه ای باید با روش های صحیح و درست کار کردن در صرافی ها و نحوه خرید و فروش کردن ارز ها و همینطور با کیف پول های ارز های دیجیتال و نحوه کار با آن‌ها آشنایی کامل داشته باشد. اهمیت این موارد از تحلیل ها حتی بیشتر هست به این دلیل که یک تریدر می تواند تحلیل های خوبی را ارائه کند و از بازار سود ببرد اما اگر با نحوه نگهداری کردن ارزهای دیجیتال یا نحوه خرید و فروش کردن آن‌ها آشنایی نداشته باشد، می‌تواند به راحتی کل سرمایه خود را به راحتی از دست بدهد.»

این مطلب راهم مطالعه کنید: ۱۲ ابزار برتر برای انجام معامله ارز دیجیتال 

کوین نیک:  ویژگی‌های اخلاقی یک تریدر چه چیزهایی است و چه اصولی را باید رعایت کند؟

فدوی: یک تریدر حرفه ای باید آرامش کامل داشته باشد و زمانی که در تنش و اضطراب است نمی تواند تحلیل های خوبی را ارائه کند و به این دلیل می تواند حتی ضرر های سنگینی متحمل شود.  مورد بعدی این است که یک تریدر حرفه ای باید با مدیریت سرمایه آشنایی کامل داشته باشد و بتواند سرمایه خود را به درستی مدیریت کند. به عنوان مثال اگر شخصی زمانی که تحلیلی ارائه می کند به اشتباه کل سرمایه خود را در آن تحلیل و آن سفارش قرار دهد اشتباه بزرگی را متحمل شده است به این دلیل که اگر تحلیل او درست نباشد یا اینکه شرایط بازار باعث باطل شدن تحلیل او شود ضرر سنگینی را متحمل می‌شود در صورتی که اگر تنها بخشی از سرمایه خود را در سفارش و تحلیل خود قرار می‌داد ضرر به مراتب کمتری متحمل می شد که می‌توانست با تحلیل های دیگر آن ضرر کوچک را جبران کند. بهتر است بر روی تحلیل‌ها و سفارشاتی که در حوزه ارزهای دیجیتال باز می کنیم تنها و تنها ۱۰ درصد سرمایه خود را قرار دهیم و این ۱۰ درصد سرمایه را تنها در شرایطی در آن سفارش قرار دهیم که تحمل ضرر آن تحلیل و باطل شدن آن را نیز داشته باشیم. در واقع نباید تمام تخم مرغ های خودمان را در یک سبد بگذاریم و سرمایه خود را باید بین ارزهای مختلف تقسیم کنیم.

اینکه تریدری گاهی اوقات متحمل ضرر شود کاملاً طبیعی است چون شرایط بازار همیشه بر وفق مراد ما نیست.  برترین تریدرهای دنیا حدود ۵۰ درصد اوقات در ضرر هستند اما باقی اوقات کاری می‌کنند که آن ضرر را بتوانند با تحلیل‌های درست و منطقی و به دور از هیجانات بازار به سود تبدیل کنند. نتایج تحقیقی نشان می‌داد که در بازاری شناخته شده مثل فارکس حدود ۷۷ درصد تریدرهای تازه کار با ضرر از این بازار خارج می‌شوند. این موضوع در بازار ارز های دیجیتال وخیم تر است و حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد تریدر های تازه کار با ضرر از این بازار خارج می‌شوند.

از طرفی یک تریدر با این موضوع نیز به خوبی آشنا است که هر روز نمی‌شود در بازار سود کرد و گاهی اوقات لازم است که برای ضرر نکردن از بازار برای مدت کوتاه خارج شد. اینکه بعضی‌ها دنبال سود ثابت ماهانه هستند که دقیقا این اشتباه بزرگی را انجام می‌دهند که تمام بازارهای مالی به این صورت هستند که در بعضی از روزهای سال شرایط خوبی برای سود کردن در آن‌ها وجود دارد و گاهی وقتها شرایط نامساعد است و باید از بازار خارج شد. پس سود ثابت ماهیانه معنی ندارد .

یک تریدر حرفه ای پیگیر اخبار حاشیه ای نیز نمی‌شود و تنها اخبار مربوط به حوزه خود را از منابع معتبر پیگیری می‌کند به این دلیل که پیگیری کردن بیش از حد اخبار خصوصاً اخبار منفی باعث ایجاد تنش و اضطراب و در نتیجه ارائه تحلیل های نادرست می تواند بشود.

کوین نیک: اصول حرفه‌ای ترید را از چه طریقی می‌توان فرا گرفت؟

فدوی: با یه سرچ ساده در اینترنت می‌شود به دوره‌های مختلفی در این زمینه رسید. خود من هم در این زمینه آموزش هایی را چه به صورت آنلاین و به صورت حضوری ارائه می‌کنم اما نکته مهمی که وجود داره این هست که اگر ما بهترین اساتید و بهترین دوره ها را هم داشته باشیم یا در گران قیمت ترین دوره ها شرکت کینم دلیل بر این نمی شه که یک تریدر حرفه ای بشویم.

 به عنوان مثال اگر ما بهترین مربی شنا را داشته باشیم و این مربی اصول اولیه و مهم را قبل از اینکه وارد آب شویم به ما آموزش دهد آیا ما یک شناگر ماهرمی شویم؟ قطعا جواب خیر است. چیزی که ما رو به یک شناگر ماهر تبدیل می‌کند این است که وارد آب شویم و تمرین و تکرار کنیم. دقیقا همین موضوع برای یک تریدر حرفه ای شدن هم صدق می‌کند. ما می‌توانیم بهترین اساتید را داشته باشیم یا این که گران قیمت ترین دوره ها را شرکت کنیم اما این موضوع ما را یک تریدر حرفه ای نمی‌کند. این فقط باعث می‌شود ما دانش و اطلاعات کافی را به دست بیاوریم. دانش و اطلاعات قدرت بالقوه هستند و تا زمانی که آنها را اجرایی نکنیم به قدرت بالفعل تبدیل نمی شوند. نکته‌ای که وجود دارد این است که برای یک تریدر حرفه ای شدن باید اصول اولیه را کاملاً بدانیم و بعد آن‌ها را تمرین و تکرار کنیم. اگر یک شخص بخواهد به یک تریدر حرفه ای تبدیل شود باید تمام تحلیل های خود را یادداشت کند، جدا از اینکه آن تحلیل منجر به سود شده یا این که منجر به ضرر شده و بعد با بررسی این موارد روز به روز تجربه و مهارت خودش را بالاتر ببرد، اینکه چه عواملی باعث موفقیت تحلیل هایش شده و چه عواملی باعث شکست و باطل شدن تحیلیل هایش شده است.

تریدر بودن جزء پرمخاطره ترین شغل های دنیا محسوب می‌شود اما از همان طرف به عنوان یکی از پردرآمدترین شغل های دنیا تلقی می‌شود. نکته‌ای که وجود دارد این است که اگر یک نفر صرفا به جهت مباحث درآمدی وارد این حوزه شود قطعا نتیجه مطلوب نخواهد گرفت به این دلیل که با چند ضرر ناامید می‌شود. شرط مهم این است که یک نفر به این حوزه با تمام وجود علاقه داشته باشد، چه سود کند چه ضرر کند. علاقه می تواند یک عامل محرک و مهم برای ما باشد و این چیزی است که خیلی ها به آن توجه نمی کنند و صرفا هیجانی و به خاطر حرف هایی که می‌شنوند وارد یک حوزه می شوند.  می خواهد آن حوزه ارز دیجیتال باشد، بازار فارکس باشد، بازار بورس باشد یا هر کسب و کار دیگری باشد.

پس دو عامل مهم هست که یک تریدر مبتدی و تازه کار را با یک تریدر حرفه ای متمایز می کند: یکی اینکه تمرین و تکرار کنیم و دوم اینکه واقعا به این حوزه علاقه داشته باشیم.

این مطلب راهم مطالعه کنید: چرا خرید بیت کوین بهترین راه سرمایه گذاری است؟ 

کوین نیک: وقتی اوضاع و احوال بازار بر وفق مراد نیست چه کاری باید کرد؟ آیا تا به حال این وضع را تجربه کرده اید؟

فدوی: «تا جای ممکن در این شرایط باید از بازار دوری بکنیم چون هر چقدر که برای کسب سود در بازار نامساعد تلاش بیشتری بکنیم تنها و تنها ضرر بیشتری برای خودمان ایجاد می‌کنیم. بهترین اقدام این است که به مطالعه و بررسی تحلیل های گذشته خودمان بپردازیم و تا جای ممکن از ترید دوری کنیم.

اقدام دیگری که خیلی‌ها در شرایط نامساعد انجام نمی دهند، صبر و تحمل است. گاهی اوقات لازم است به جای تردید کردن بر روی سرمایه گذاری تمرکز کنیم. اسطوره سرمایه‌گذاری یعنی وارن بافت می‌گوید باید زمانی که همه فروشنده هستند شما بخرید و زمانی که همه خریدار هستند شما بفروشید. زمانی که قیمت ها به شدت سقوط می کنند باید بیشتر بر روی سرمایه گذاری و خرید خیلی از ارزها در کف قیمت تمرکز کنیم. ارزهایی که از نظر فاندامنتال و ارزش برای سرمایه گذاری مفید باشند.

قطعا هر تریدری بازاری نامساعد را نیز تجربه کرده است. شاید نزدیک‌ترین زمان برای بیان در این مصاحبه اواخر سال ۲۰۱۸ باشد که قیمت‌ها به شدت ریزش کردند و تریدرهای زیادی در این برهه زمانی در ضرر بودند و دقیقا در اینجا تفاوت تریدر حرفه ای و تازه کار مشخص شد به طوری که تریدرهای تازه کار از این بازار خارج شدند اما تریدرهای حرفه ای در این برهه زمانی اقدام به سرمایه گذاری و خرید ارز ها کردند و نتیجه آن را در چند ماه بعد دریافت کردند.»